Al sinds het begin van de middeleeuwen, maar waarschijnlijk al lang daarvoor, worden er in Duitsland druiven geteeld met het doel er wijn van te maken.
Als wijnregio ligt Duitland een stuk noordelijker dan andere bekende wijnproducerende landen. Om het gebrek aan zon en warmte te compenseren, is in Duitsland al snel de traditie ontstaan om de druiven wat later te oogsten.
Later geoogste druiven geven in potentie betere kwaliteit wijnen. Vanwege het hogere suikergehalte van een laat geoogste druif, leent deze druif zich ook zeer voor het maken van een wat zoetere, zachte wijn (Duitsers noemen dit “Lieblich”). De rangschikking van de wijnen is ook in Duitsland per wet geregeld.
Duitsland is verdeeld in 13 wijnregio’s:
- Ahr
- Baden
- Franken
- Hessische Bergstraße
- Mittelrhein
- Mosel
- Nahe
- Pfalz
- Rheingau
- Rheinhessen
- Saale-Unstrut
- Sachsen
- Württemberg
De wijnen van Wijnhuis Hartenfels komen voornamelijk uit de Pfalz.
Deze regio heeft gemiddeld de meeste zonne-uren van alle Duitse wijnregio’s en wordt derhalve ook wel de “Duitse Toscane” genoemd. Uit Rheinhessen haalt Wijnhuis Hartenfels één van haar specialiteiten, een zachte witte wijn, gemaakt van de Bacchus druif.
Wettelijk gezien worden er vier kwaliteiten onderscheiden:
1. Tafelwein
Deze wijn is van de laagste kwaliteit, de druiven hoeven bijvoorbeeld niet uit een specifiek gebied te komen en er mag suiker tijdens het vinificatieproces toegevoegd worden.
2. Landwein
Voor deze wijn gelden al wat meer restricties, maar ook hier mag bijvoorbeeld suiker aan toegevoegd worden en gelden er geen beperkingen voor de hoeveelheid wijn die uit een hectare land wordt geproduceerd.
3. Qualitätswein bestimmte Anbaugebiete (Q.b.A.)
Hier beginnen de wijnen van serieuzere kwaliteit, deze wijnen hebben restricties op allerlei gebieden, waaronder het gebied van herkomst. De wijnen van Wijnhuis Hartenfels zijn minimaal altijd van Q.b.A of Predicaat- (zie hieronder) kwaliteit
4. Predikatswein
Kenmerk van deze wijnen is dat ze allen gemaakt zijn van later geoogste druiven.
Ze zijn weer onderverdeeld in zes zogeheten Predicaatswijnen:
- Kabinett
De flessen van deze wijn, gemaakt van later geoogste druiven, voor speciale gelegenheden, werd van oudsher bewaard in een apart kastje, het zogenoemde “Kabinett”. - Spätlese
De druiven van deze wijn worden nog later geoogst dan die van de Kabinett, “spät” betekent letterlijk “laat” en Lese is oogst in het Duits. Spätlese betekend dus “late oogst”. Vroeger waren Kabinett- en Spätlese wijnen vrijwel altijd zachte wijnen, tegenwoordig worden er ook prachtige droge en halfdroge varianten gemaakt. - Auslese
Eén of twee dagen vóór de spätlese geoogst wordt, gaan ervaren plukkers de druivenvelden in om de mooiste en rijpste druiven te plukken. Uiteraard zorgt dit voor een nog zoetere druif, met in potentie een nog betere kwaliteit wijn. Bij deze wijn spreekt men meestal al niet meer van een zachte, maar van een zoete, of zelfs dessertwijn. Een droge Auslese komt zelden voor, maar ze zijn er zeker! - Beerenauslese
De druiven die dan nog over zijn, worden aangetast door een speciale schimmelbacterie, de Botrytus cinerea, ook wel edele rotting genaamd. Deze zorgt voor kleine scheurtjes in de huid van de druif, zonder dat dit de druif aantast of dat deze bederft. Wat er dan over blijft zijn een soort rozijnen, die na persing weinig opbrengst oplevert, maar een excellente smaak kunnen hebben. Gezien het formaat van de druif wordt deze dessertwijn Beerenauslese genoemd: Beeren = bessen in het Duits. - Trockenbeerenauslese
Het kan nog zoeter (en volgens sommigen nog lekkerder), door deze druiven (de z.g. “Beeren”), na het plukken nog enige dagen op een doek in de najaarszon te laten drogen. Nog minder vocht, nog hoger suikergehalte, nog betere/zoetere dessertwijn. - Eiswein
De Duitse Eiswein is echt iets unieks. Iedereen zou dit minimaal één maal in zijn leven geproefd moeten hebben! De druiven blijven dan zolang hangen totdat de vorst eraan komt. Op het moment dat de nachtvorst minimaal -7 graden bedraagt, worden de druiven, in bevroren toestand, om zeven uur ’s ochtends (dit is het koudste moment van de dag) geplukt en direct naar de pers vervoerd, om ze nog in bevroren toestand uit te persen. Dit bijzondere procedé zorgt voor de zo unieke, beetje tropische smaak van de Eiswein.
